Blog

  • Strona główna
  • Blog
  • Konsekwencje dla zarządu, pracowników i podwykonawców spowodowane działaniami na szkodę spółki

Konsekwencje dla zarządu, pracowników i podwykonawców spowodowane działaniami na szkodę spółki

SPIS TREŚCI

Zarządzanie spółką to zadanie wymagające – zarówno wiedzy, jak i doświadczenia. Pełnienie wysokich funkcji niesie za sobą określone ryzyko. Zaliczają się do niego m.in. konsekwencje ewentualnych błędów i tego, co w przepisach nazywa się działaniem na szkodę spółki. Sprawdzamy, czym może grozić działanie na szkodę spółki – zarówno dla zarządu, jak i pracowników czy podwykonawców.

Działanie na szkodę spółki – konsekwencje dla zarządu

Za działanie na szkodę spółki na skutek nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osobę, która jest zobowiązana do zajmowania się jej sprawami majątkowymi, grozi wysoka kara pozbawienia wolności. Jeżeli taka osoba wyrządzi spółce szkodę w wielkich rozmiarach może ona wynieść nawet 10 lat pozbawienia wolności.  

W przypadku, gdy oskarżony dopuszcza się przestępstwa działania na szkodę spółki w odniesieniu do mienia o wartości większej niż 5 mln zł lub powoduje szkodę w takich rozmiarach, musi liczyć się z karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat. Natomiast jeśli przestępstwo działania na niekorzyść spółki dotyczy wartości większej niż 10 mln zł lub w wyniku działania oskarżonego doszło do takiej szkody, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności od 5 do 25 lat. Te dwa wymienione wyżej przestępstwa niegospodarności to już zbrodnia. Sprawca przestępstw będzie mógł również zostać pozbawiony praw publicznych oraz objęty szeregiem zakazów związanych z zajmowaniem stanowisk, wykonywaniem zawodów oraz świadczeniem pracy i usług. 

Zaostrzenie prawa nie powinno jednak wpływać paraliżująco na osoby zarządzające w spółce. Nie mogą przecież uchylać się od podejmowania trudnych decyzji biznesowych. W gospodarce rynkowej trudno osiągać zyski bez ryzyka. Nawet jeśli finalnie decyzje nie będą korzystne dla spółki, nie można ich automatycznie uznawać za niegospodarność. Warto oceniać działania osób zarządzających w odniesieniu do okoliczności, w których zostały podjęte, zamiast koncentrować się tylko na ich skutkach.  

To szczególnie istotne w kontekście zasady biznesowej oceny sytuacji (Business Judgement Rule), która daje członkom zarządów możliwość uniknięcia odpowiedzialności za szkody spowodowane ich decyzjami, jeśli podejmowane były w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego i na podstawie odpowiednich informacji. Ta zasada powinna być również brana pod uwagę przy ocenie ewentualnej odpowiedzialności karnej zarządzających, zgodnie z przepisami prawa karnego (art. 296 k.k.). 

Dowiedz się więcej

Ubezpieczenie w branży IT – B2B a umowa o pracę

Działanie na szkodę spółki – konsekwencje dla pracowników i podwykonawców

Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika wobec pracodawcy zależy w dużej mierze od rodzaju umowy oraz rodzaju winy. Jak już wspomnieliśmy, inaczej kształtuje się to w przypadku pracowników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę (którzy odpowiadają zgodnie z Kodeksem Pracy), a inaczej w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej (gdzie odpowiada się za szkodę zgodnie z Kodeksem cywilnym). 

Duże znaczenie ma też umyślność w działaniu. Kodeks pracy nie definiuje pojęcia winy umyślnej ani winy nieumyślnej. W orzecznictwie sądowym co do zasady przyjmuje się, że wina umyślna zachodzi wówczas, gdy pracownik celowo doprowadza do powstania szkody lub przewidując możliwość jej powstania, świadomie się na to godzi. W takiej sytuacji odpowiada do pełnej wysokości szkody. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy umyślnie obejmuje nie tylko tę stratę, ale też utracone przez firmę korzyści. W sytuacji, kiedy szkoda została wyrządzona nieumyślnie pracownik odpowiada maksymalnie do trzykrotności swojego miesięcznego wynagrodzenia.  

Jak wskazaliśmy już wcześniej, może się zdarzyć, że pracownik przy wykonywaniu obowiązków służbowych wyrządzi szkodę osobie trzeciej (np. kontrahentowi spółki). Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do naprawienia szkody zobowiązany będzie wyłącznie pracodawca, który następnie może domagać się od pracownika zwrotu wypłaconego odszkodowania. Jeśli natomiast szkodę osobie trzeciej wyrządzi podwykonawca, spółka również ponosi odpowiedzialność zgodnie z Art. 474. k.c. Następnie może wysunąć do podwykonawcy roszczenie odszkodowawcze o zwrot wypłaconych środków.

Podsumowanie

Niezależnie od tego, jaką funkcję w spółce pełnimy, powinniśmy znać potencjalne ryzyka wiążące się z działaniem na jej szkodę. To punkt wyjścia do skutecznego, kompleksowego zabezpieczenia się na wypadek podobnych zdarzeń.

Aleksandra Woźniakowska

Aleksandra Woźniakowska

Brokerka.

Odpowiada za ubezpieczenia majątkowe dla branży IT. Na co dzień szeroko dba o bezpieczeństwo Software House’ów.

W ubezpieczeniach od 7 lat.

Może zainteresuje

Cię także: