Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), który opiewa na ponad 59,8 mld euro (w tym 25,3 mld euro w formie dotacji i 34,5 mld euro w pożyczkach), ma pobudzić kluczowe sektory gospodarki po pandemii COVID-19. Jednym z głównych beneficjentów tych środków jest branża budowlana – zarówno w ujęciu infrastrukturalnym, jak i mieszkaniowym, energetycznym czy publicznym.
Już dziś wiadomo, że środki z KPO będą miały realny wpływ na skalę i tempo nowych inwestycji, szczególnie w segmencie projektów „zielonych”, zrównoważonych i cyfrowych. Pierwsze efekty pojawienia się środków z KPO już widać.
Główne kierunki inwestycji budowlanych z KPO
1. Transformacja energetyczna i modernizacja budynków
KPO przewiduje miliardy złotych na termomodernizację budynków publicznych i mieszkalnych, wymianę źródeł ciepła na niskoemisyjne oraz rozbudowę systemów OZE.
W praktyce oznacza to wzrost zapotrzebowania na firmy budowlane, instalatorskie i projektowe, które specjalizują się w energooszczędnych technologiach, izolacjach czy pompach ciepła.
Programy takie jak Czyste Powietrze, ale też inwestycje samorządowe, będą zasilane środkami KPO w ramach szerokiego programu poprawy efektywności energetycznej.
2. Budowa i modernizacja infrastruktury transportowej
KPO wspiera projekty związane z koleją, transportem zbiorowym i niskoemisyjną mobilnością.
Planowana jest modernizacja dworców, linii kolejowych, węzłów przesiadkowych oraz inwestycje w zrównoważony transport miejski (np. buspasy, ścieżki rowerowe, stacje ładowania pojazdów elektrycznych).
W grze są też inwestycje drogowe o charakterze lokalnym i regionalnym, współfinansowane przez Jednostki Samorządu Terytorialnego, co otwiera nowe rynki również dla małych i średnich wykonawców.
3. Budownictwo społeczne i mieszkaniowe
Choć nie jest to główny filar KPO, środki z Funduszu mają również zasilać inwestycje w budownictwo komunalne, społeczne i senioralne, m.in. poprzez wsparcie dla TBS oraz gmin. Kluczowe znaczenie ma tu połączenie środków unijnych z kredytami i funduszami krajowymi (np. PFR Nieruchomości).
Nowe wyzwania dla wykonawców
Presja kosztowa i inflacja materiałów
Choć perspektywa inwestycji jest pozytywna, wykonawcy mierzą się z rosnącymi kosztami materiałów, niedoborem pracowników i presją terminową.
W tym otoczeniu, zarządzanie ryzykiem finansowym oraz kontraktowym staje się jednym z najważniejszych elementów strategii firm budowlanych. Nie wystarczy dziś tylko wygrać przetarg – trzeba jeszcze go bezpiecznie zrealizować, zabezpieczając interesy firmy na każdym etapie inwestycji.
Wymogi ESG i cyfryzacja
Firmy budowlane korzystające z KPO muszą spełniać coraz bardziej wyśrubowane wymagania środowiskowe i raportowe. Oznacza to konieczność cyfryzacji procesów, wdrażania BIM, monitorowania śladu węglowego i stosowania certyfikowanych materiałów.
Ryzyka prawne i kontraktowe
Praca przy projektach finansowanych z KPO oznacza ścisłą kontrolę dokumentacji, zgodność z wytycznymi UE oraz transparentność. To zwiększa potrzebę dobrych ubezpieczeń kontraktowych, gwarancji, OC zawodowego i doradztwa prawnego.
SPRAWDŹ TEŻ: Czym jest gwarancja ubezpieczeniowa?
Pomoc od IBU - kompleksowe zabezpieczenia
W Infinity Brokerzy Ubezpieczeniowi od lat współpracujemy z firmami z sektora budownictwa i infrastruktury, oferując dostęp do elastycznych gwarancji ubezpieczeniowych, bez konieczności blokowania gotówki.
Dzięki temu wykonawcy:
• utrzymują płynność finansową, nie zamrażając środków w depozytach zabezpieczających,
• składają bardziej konkurencyjne oferty, co zwiększa ich szansę na zdobycie kontraktów KPO,
• szybciej przechodzą przez procedury przetargowe i odbiorowe, ponieważ dokumenty gwarancyjne są przygotowywane przez doświadczony zespół specjalistów,
• minimalizują ryzyko finansowe, przenosząc część odpowiedzialności na instytucje gwarantujące.
W erze funduszy unijnych, ESG i rosnącej konkurencji, nowoczesne zarządzanie ryzykiem kontraktowym nie jest opcją – jest koniecznością. A dobrze dopasowany program gwarancji ubezpieczeniowych może być czynnikiem, który zdecyduje o przewadze wykonawcy na rynku.
