W branży budowlanej nastąpił w ostatnim czasie znaczny postęp technologiczny. Coraz częściej wykorzystuje się drony, a modelowanie BIM staje się powoli standardem. Pomimo ciągłego postępu wciąż istnieje jednak ryzyko wystąpienia katastrof budowlanych, takich jak zawalenie się konstrukcji, wszelkiego rodzaju awarie czy inne zdarzenia losowe mogące mieć dramatyczne konsekwencje. Następstwa takich szkód to nie tylko straty materialne, ale również poważne problemy prawne, finansowe i wizerunkowe. Kluczowe w zapewnieniu firmom możliwości pokrycia tych strat oraz szybkiego powrotu na plac budowy są ubezpieczenia.
Ubezpieczenie OC – czy to wystarczy?
W polskim sektorze budowlanym coraz częściej inwestor narzuca generalnemu wykonawcy obowiązek posiadania ubezpieczenia OC. Niestety zazwyczaj obowiązek ten ogranicza się do podania wysokości sumy gwarancyjnej.
Podobny trend można zaobserwować w przypadku ubezpieczenia CAR – choć świadomość inwestorów stopniowo wzrasta, to wciąż spora ich część uważa, że polisa OC jest wystarczającym zabezpieczeniem ich interesów.
Narzucanie generalnemu wykonawcy obowiązku posiadania ubezpieczenia ma na celu zabezpieczenie interesów inwestora, minimalizację ryzyka finansowego oraz zapewnienie odpowiedniej ochrony na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń, które mogą mieć miejsce podczas realizacji inwestycji.
W artykule przyjrzymy się, jakie ubezpieczenia mogą pomóc firmie budowlanej w zabezpieczeniu się przed konsekwencjami katastrofy budowlanej, na co zwrócić uwagę przy wyborze polisy oraz jak zminimalizować ryzyko takich zdarzeń.
Ubezpieczenie wszystkich ryzyk budowy (CAR)
Ubezpieczenie CAR to kompleksowa polisa zaprojektowana z myślą o ochronie firm budowlanych oraz inwestorów przed skutkami różnych ryzyk związanych z realizacją projektu budowlanego. Obejmuje ono straty materialne w przedmiocie kontraktu. W kontekście ryzyka katastrofy budowlanej CAR stanowi kluczowy element ochrony, zapewniając pokrycie kosztów związanych z naprawą potencjalnych szkód oraz usunięciem pozostałości po nich.
CAR to rozwiązanie, które zapewnia kompleksową ochronę – od uszkodzenia placu budowy, poprzez kradzieże materiałów, aż po szkody spowodowane nieprzewidzianymi zdarzeniami losowymi, takimi jak pożary, powodzie, a nawet działania sabotażowe. CAR to jedyna polisa dobrze chroniąca zarówno Inwestora, jak i Generalnego Wykonawcę.
Obowiązek zawarcia polisy CAR coraz częściej jest zawierany w dokumentach przetargowych, niestety zakres nie zawsze jest doprecyzowany, a niekiedy nawet nieadekwatny do realizowanej inwestycji.
Car to kluczowe ubezpieczenie również dla Inwestora – właściwie zawarte zapewnia wykonawcy stabilność finansową i gwarantuje środki niezbędne na usunięcie skutków ewentualnej szkody oraz na odbudowanie uszkodzonej konstrukcji.
ALop – co musisz wiedzieć?
Istotna z punktu widzenia inwestora może być sekcja III ubezpieczenia CAR, czyli ubezpieczenie strat z tytułu opóźnień w oddaniu obiektu do użytkowania (Advanced Loss of Profits, ALoP).
Ubezpieczenie ALoP obejmuje straty finansowe poniesione przez inwestora z powodu opóźnienia w oddaniu inwestycji do użytkowania, które to opóźnienie powstało w wyniku szkody materialnej pokrytej przez ubezpieczenie CAR w Sekcji I.
Oznacza to, że jeśli prace budowlane zostaną przerwane na skutek zdarzenia objętego ochroną, np. pożaru, wichury, zalania czy katastrofy budowlanej, inwestor może ponieść poważne straty finansowe związane z brakiem możliwości czerpania zysków z inwestycji w zakładanym terminie. Polisa ALoP pokrywa te straty.
Ubezpieczenie ALoP stanowi ważne zabezpieczenie dla inwestorów, szczególnie tych, którzy są zależni od terminowego ukończenia projektu. Dzięki tej ochronie inwestorzy mogą:
- Zminimalizować ryzyko finansowe związane z opóźnieniami w realizacji projektu,
- Zabezpieczyć przepływy finansowe i terminowe spłaty kredytów,
- Uniknąć strat operacyjnych, które mogą wynikać z braku dostępu do nowo wybudowanego obiektu.
Polisa ALoP pozwala pokryć straty wynikające z opóźnień w oddaniu obiektu do użytkowania, co jest bardzo istotne w przypadku niektórych inwestycji. Inwestorzy, zwłaszcza w przypadku dużych projektów, powinni rozważyć włączenie ALoP do swojego programu ubezpieczeniowego.
Z kolei w przypadku generalnego wykonawcy ALoP pozwala na otrzymanie środków, które umożliwią kontynuację kontraktu oraz zachowanie stabilności finansowej. Znaczna szkoda – zwłaszcza na późniejszym etapie inwestycji – może spowodować konieczność poniesienia wysokich kosztów przez GW. Przykładem takiej szkody jest pożar, który może strawić istotną część przedmiotu prac budowlanych.
Ubezpieczenie OC za szkody powstałe w trakcie prowadzenia prac budowlanych
Ubezpieczenie OC za szkody powstałe w trakcie budowy pokrywa koszty związane ze szkodami wynikającymi bezpośrednio z wykonywanych prac. Coraz częściej jest wymagane przez Inwestorów, którzy narzucają minimalne sumy gwarancyjne na tyle wysokie, by były w stanie realnie ochronić przed potencjalnymi stratami finansowymi.
W przypadku katastrofy budowlanej tego typu polisa może objąć zarówno szkody spowodowane przez Podwykonawców, jak i szkody w mieniu otaczającym plac budowy.
Polisa OC zabezpiecza wykonawcę przed roszczeniami osób trzecich wynikającymi z uszkodzeń mienia lub szkód osobowych, które mogą powstać w trakcie realizacji inwestycji.
Z punktu widzenia Inwestora polisa OC jest bardzo istotna. To ona zakresem uzupełnia ubezpieczenie CAR. Jeśli Inwestor nie korzysta z Generalnego Wykonawcy to posiadanie polisy parasolowej (chroniącej i uzupełniającej zakres polisy podwykonawców) jest wręcz konieczne.
Oferta dla branży budowlanej
Niestety, kontrolowanie polis wykonawców, a tym bardziej ich dalszych wykonawców bywa niemożliwe. Może zdarzyć się (a w zasadzie jest to bardzo prawdopodobne), że polisa jednego z wykonawców będzie niewystarczająca do pokrycia szkód, które ten wyrządzi. W takim przypadku właściwie zawarta polisa OC razem z polisą CAR zapewniają Inwestorowi środki na kontynuowanie budowy.
Podobnie jest w przypadku Generalnego Wykonawcy. Polisa ta stanowi dla niego uzupełnienie ubezpieczenia ryzyk budowy. W przypadku gdy GW wykonuje budowę w formacie “projektuj i wybuduj” ważne jest też posiadanie odpowiedniej polisy OC projektanta.
Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku Podwykonawcy. Nie chroni go polisa CAR, więc musi w pełni opierać się na ubezpieczeniu OC. Dla firm, które nie mają dużych obrotów, a wykonują na budowie czynności mogące powodować szkody wysokich rozmiarów, istotne jest, aby suma i zakres ubezpieczenia OC były odpowiednio dobrane do specyfiki działalności. Nawet niewielka firma specjalizująca się w pracach elektrycznych powinna posiadać bardzo dobrą polisę OC. W przypadkach tego typu firm przy wyborze sumy ubezpieczenia nie powinien mieć znaczenia obrót ani wartość przedmiotu prac. Firma taka może spowodować milionowe szkody przy relatywnie niewielkim kontrakcie.
Z punktu widzenia podwykonawcy to właśnie polisa OC stanowi podstawową ochronę przed koniecznością wypłacania odszkodowań.
Gwarancje ubezpieczeniowe
Bardzo ważne z punktu widzenia Inwestora są gwarancje należytego wykonania kontraktu oraz usunięcia wad i usterek. Dają Inwestorowi (a także Generalnemu Wykonawcy) możliwość uzyskania środków w przypadku niewywiązania się wykonawcy z warunków umowy. Z uwagi jednak na fakt, że często jest to kwota rzędu 5% wartości kontraktu, gwarancje nie zapewnią wystarczającego wsparcia w przypadku katastrofy budowlanej.
Więcej o gwarancjach można przeczytać tutaj
Czym jest gwarancja ubezpieczeniowa? Gwarancje ubezpieczeniowe nawet na ponad 10 lat
Zaufaj ekspertom – współpraca z brokerem ubezpieczeniowym
Ostatecznym, ale nie mniej istotnym elementem ochrony firmy budowlanej przed katastrofami budowlanymi, jest współpraca z doświadczonym brokerem ubezpieczeniowym. Brokerzy, którzy są wyspecjalizowani w ubezpieczeniach dla branży budowlanej, pomogą odpowiednio dopasować zakres ubezpieczenia do wymogów konkretnej inwestycji. Doświadczony broker ubezpieczeniowy zapewnia również wsparcie w postaci sprawdzenia i analizy polis. Inwestorowi sprawdzi polisy Generalnego Wykonawcy, a Generalnemu Wykonawcy polisy jego wykonawców.
Dzięki współpracy z brokerem ubezpieczeniowym firma budowlana może mieć pewność, że posiada kompleksową ochronę ubezpieczeniową, która skutecznie zabezpieczy ją przed finansowymi i prawnymi konsekwencjami katastrofy budowlanej.
Ochrona przed katastrofą budowlaną
Katastrofa budowlana to jedno z najpoważniejszych zagrożeń, z jakimi może zmierzyć się firma budowlana. Dzięki właściwemu zarządzaniu ryzykiem i zawarciu odpowiednich polis można ograniczyć następstwa takich zdarzeń i chronić firmę przed problemami.
Wsparcie doświadczonego brokera pozwoli na właściwe zabezpieczenie interesów firmy oraz na odciążenie pracowników od kwestii negocjacji warunków ubezpieczenia oraz obniżeniu jego kosztu.
Ubezpieczenia to najlepszy sposób na minimalizacje skutków katastrof budowlanych oraz dużych szkód na terenie budowy. Koszt ubezpieczeń jest znikomy w stosunku do korzyści, jakie niesie posiadanie dobrej polisy w przypadku szkody.
