W branży budowlanej gwarancje stanowią zabezpieczenie dla zamawiającego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę. W kontekście projektów budowlanych, gdzie ryzyko niewykonania lub opóźnienia w realizacji jest znaczące, wezwanie z gwarancji ubezpieczeniowej pozwala na odzyskanie środków na wypadek niedotrzymania warunków kontraktu.
Kiedy można dostać wezwanie z gwarancji?
Beneficjent gwarancji może wezwać do wypłaty z gwarancji m.in. w następujących przypadkach:
• Niewykonanie robót budowlanych
• Nienależyte wykonanie robót
• Opóźnienia w wykonaniu robót
• Brak usunięcia usterek po odbiorze robót
• Naruszenie innych postanowień umowy
• Brak reakcji wykonawcy na wezwanie do usunięcia nieprawidłowości
• Brak zabezpieczenia finansowego ze strony wykonawcy
Jednak warto pamiętać, że nie każde wezwanie musi kończyć się wypłatą z gwarancji ubezpieczeniowej (należytego wykonania umowy, usunięcia wad i usterek, zwrotu zaliczki czy innych).
Nasze doświadczenia pokazują, że udaje się nam „blokować’ wypłaty z gwarancji, znajdować argumenty do odmowy wypłaty, jak również ograniczać wypłacone kwoty.
Zawsze trzeba dokonać wnikliwej analizy spełnienia warunków formalnych. Niekiedy z treści gwarancji wynikają również inne postanowienia, które ograniczają odpowiedzialność gwaranta/ubezpieczyciela (bezsporność należności, wyłączenie kar umownych, odpowiedzialność wyłącznie za kary umowne). Ponadto wskazane jest dołączenie wszelkich dowodów na niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, takich jak protokoły odbiorów robót, ekspertyzy, zdjęcia stanu budowy, korespondencja między stronami itp. ,dołączone powinny być kopie odpowiednich dokumentów, w tym umowy, warunków gwarancji, potwierdzenie wykonania płatności oraz wszelka korespondencja dotycząca realizacji kontraktu.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ: Gwarancje ubezpieczeniowe – jakie niosą korzyści?
Poza wskazanymi powyżej możliwościami pozostaje jeszcze drogą sądowa – postanowienie o zabezpieczeniu.
Każdy ubezpieczyciel w swoich standardowych wzorach proponuje nieco inną treść, a co za tym idzie, albo inny zakres odpowiedzialności, inną definicje “wypadku gwarancyjnego”, inne wymogi formalne, czy inne możliwości ograniczenia wypłaconej kwoty – co wprost wynika z treści gwarancji.
Oczywiście już bardzo rzadko się zdarza, aby gwarancje ubezpieczeniowe (zwłaszcza zabezpieczenie należytego wykonania umowy) zostało przyjęte przez inwestora bez jakichkolwiek zmian – świadomość w tym zakresie rośnie z każdym rokiem, w niektórych przypadkach aż do absurdalnych postanowień.
W przypadku największych inwestorów państwowych czy korporacji budowlanych – zazwyczaj narzucane są sztywne wzory.
Co jeszcze należy przeanalizować w przypadku gwarancji ubezpieczeniowych?
Nie znaczy to jednak, że treści gwarancji ubezpieczeniowych zawsze są dopracowane do perfekcji. I to jest moment na wnikliwą analizę:
1. Treści gwarancji ubezpieczeniowej.
2. Wezwania do zapłaty z gwarancji ubezpieczeniowej.
3. Załączników do wezwania.
Dokładna analiza powyższych dokumentów pozwala ocenić, czy znajdują się podstawy do odmowy wypłaty roszczenia.
Nasze doświadczenia pokazują, że nie możemy opierać się wyłącznie na profesjonalizmie towarzystwa ubezpieczeniowego – już nie raz spotkaliśmy się z sytuacją, w której likwidatorowi odpowiedzialnemu za analizę wezwania umykały szczegóły na tyle istotne, że stanowiły zarzut spełnienia braków formalnych. To się naprawdę dzieje.
SPRAWDŹ TEŻ: Gwarancje ubezpieczeniowe – jak wygląda ocena firmy, która stara się o gwarancje, koszt gwarancji
W końcu ubezpieczyciel ma prawo do wszczęcia postępowania regresowego – i finalnie zakłada, że wypłaconą kwotę odzyska, a nie będzie musiał się później spotykać w sądzie z inwestorem i nadszarpywać swojego zaufania na rynku.
Czy broker może pomóc w wezwaniu z gwarancji?
Zawsze warto, aby taką analizę dokonał podmiot, który “przerobił” kilkanaście wezwań z gwarancji, miał okazje poznać podejście gwarantów oraz któremu znane jest podejście sądów. To znacznie podnosi prawdopodobieństwo uniknięcia wypłaty z gwarancji.
SPRAWDŹ TEŻ: Odpowiedzialność generalnego wykonawcy za roboty budowlane
Statystyki niestety nie są zbyt wysokie – zazwyczaj roszczenia są złożone prawidłowo.
Ale kilka procent odmów i tak napawa nas ogromną radością – bo mówiąc wprost – sytuacja rzadko kiedy jest czarno-biała. Niejednokrotnie mamy do czynienia z nadużyciem celu gwarancji, ale wykazanie tego przed ubezpieczycielem jest karkołomne.
Szukamy więc innych sposobów, o których pisałem powyżej.
PS. Ale jak to bywa – kij ma zawsze dwa końce. O ile w relacji generalny wykonawca a Inwestor – im bardziej restrykcyjna gwarancja tym lepiej (dla GW oczywiście), to już w relacji podwykonawca a GW – trzeba uważać, aby samemu nie narazić się na odmowę lub ograniczenie wypłaconej kwoty.
