Zarówno gwarancja bankowa, jak i ubezpieczeniowa mają ten sam cel: zabezpieczyć interes beneficjenta na wypadek wystąpienia tzw. wypadku gwarancyjnego. Może to być np. niewniesienie wadium, niewykonanie umowy, brak usunięcia usterek czy nieoddanie zaliczki.
Ustawa Prawo zamówień publicznych (PZP) dopuszcza obie formy zabezpieczenia. Dla zamawiających publicznych są one równoważne, jednak w przypadku inwestorów prywatnych często obserwujemy preferencję dla gwarancji bankowych. Z czego to wynika? Wyjaśniamy poniżej.
Gwarancja bankowa i gwarancja ubezpieczeniowa – co to jest?
1. Gwarancja bankowa
Na czym polega gwarancja bankowa? To zobowiązanie banku do zapłaty określonej kwoty beneficjentowi (np. zamawiającemu), jeśli zleceniodawca (np. wykonawca) nie spełni warunków umowy. Bank działa tu jako gwarant solidności finansowej swojego klienta.
2. Gwarancja ubezpieczeniowa
To analogiczny instrument oferowany przez towarzystwo ubezpieczeniowe. Działa na tej samej zasadzie – zabezpiecza interesy beneficjenta na wypadek niewywiązania się z umowy przez dłużnika. Zamiast banku gwarantem jest tu jednak ubezpieczyciel. Gwarancja ubezpieczeniowa należytego wykonania umowy chroni inwestora, jeśli wykonawca nie wykona prac zgodnie z umową. Gwarancja usunięcia wad i usterek działa po zakończeniu inwestycji, zabezpieczając naprawę ewentualnych błędów.
Gwarancja bankowa i gwarancja ubezpieczeniowa - różnice
Gwarancja bankowa i ubezpieczeniowa - jakie są różnice pomiędzy tymi zabezpieczeniami?
Zarówno gwarancja bankowa, jak i ubezpieczeniowa służą temu samemu celowi: mają zabezpieczyć interes beneficjenta na wypadek wystąpienia tzw. wypadku gwarancyjnego. Może to być np. niewniesienie wadium, niewykonanie umowy, nieusunięcie usterek czy nieoddanie zaliczki.
Ustawa Prawo zamówień publicznych (PZP) dopuszcza stosowanie obu tych form zabezpieczenia, zarówno tych wystawionych przez banki, jak i przez zakłady ubezpieczeń. Dla zamawiających publicznych są one równoważne. W przypadku inwestorów prywatnych zauważalna jest tendencja do preferowania gwarancji bankowych. Z czego to wynika? Wyjaśniamy poniżej.
Główne różnice: gwarancja bankowa vs ubezpieczeniowa
1. Gwarancja bankowa a zdolność kredytowa
Gwarancja bankowa i zdolność kredytowa to dwa ściśle powiązane ze sobą pojęcia. Uzyskanie gwarancji bankowej wpływa na ocenę zdolności kredytowej przedsiębiorstwa, choć nie jest to klasyczny kredyt gotówkowy. Gwarancje bankowe wchodzą w tzw. zaangażowanie kredytowe firmy. Bank traktuje wystawioną gwarancję jako potencjalne zobowiązanie, które może skutkować koniecznością wypłaty środków. W praktyce oznacza to, że mogą obniżać zdolność kredytową, co bywa problematyczne przy ubieganiu się o nowe finansowanie. To często podnoszona przez naszych klientów kwestia.
2. Koszt gwarancji – ile kosztuje gwarancja bankowa, a ile ubezpieczeniowa?
Zarówno gwarancje bankowe, jak i ubezpieczeniowe mają podobną strukturę kosztową – stawki zależą od wielkości firmy, jej historii oraz wyników finansowych.
• dla dużych firm (z obrotami rzędu setek milionów zł) koszty gwarancji bankowej bywają niższe.
• w przypadku firm z obrotami rzędu 20–50 mln zł często tańszym rozwiązaniem okazują się gwarancje ubezpieczeniowe – stawki zaczynają się już od 1,2–1,4% w skali roku.
• warto pamiętać, że w zakresie kosztów gwarancji istotna jest rola brokera. Dzięki znajomości rynku oraz relacjom z wieloma towarzystwami, broker jest w stanie wynegocjować korzystniejsze stawki oraz elastyczniejsze warunki gwarancji, dopasowane do specyfiki działalności klienta.
3. Okres obowiązywania gwarancji
Banki mogą wystawiać gwarancje na dowolny okres, ale im dłuższy czas, tym większe wymagania co do zdolności kredytowej klienta i zabezpieczeń. Długoterminowe gwarancje są możliwe, ale rzadsze i zwykle droższe. Uzyskanie gwarancji bankowej na 8–9 lat może być trudne dla młodszych firm.
Sprawa wygląda korzystniej w przypadku gwarancji ubezpieczeniowych. Dla takich zabezpieczeń możliwe są dłuższe okresy – nawet do 10 lat, jeśli firma ma minimum 2–3 zamknięte lata obrachunkowe (w zależności od ubezpieczyciela).
Warto jednak pamiętać, że niektórzy ubezpieczyciele – podobnie jak banki – uzależniają maksymalny okres gwarancji od długości istnienia firmy. Przykładowo: firma działająca od 6 lat może otrzymać gwarancję na maksymalnie 3 lata.
W IBU wypracowaliśmy jednak rozwiązanie, które pozwala uzyskać gwarancję nawet na 20 lat. Ta nowatorska metoda jest dla wielu firm niezwykle istotnym wsparciem w realizowaniu inwestycji. Jednym z klientów, którzy skorzystali z tego narzędzia, jest firma Mirbud.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ: Referencje - Mirbud
4. Treść gwarancji bankowej a gwarancji ubezpieczeniowej – różnice i ryzyka
Różnice pomiędzy gwarancją bankową a ubezpieczeniową można rozpatrywać z dwóch perspektyw:
• wygoda korzystania,
• potencjalne zagrożenia.
Gwarancje bankowe
Standardowe wzory gwarancji bankowych są zazwyczaj stosunkowo proste i przejrzyste, co sprawia, że w praktyce często są szybko akceptowane przez inwestorów, zamawiających czy inne strony umów. Niestety, mimo tych zalet, banki są zazwyczaj niechętne do wprowadzania jakichkolwiek zmian w treści oferowanych wzorów gwarancji. Dotyczy to zwłaszcza modyfikacji w zakresie warunków wypłaty, okresu obowiązywania gwarancji czy zapisów dotyczących odpowiedzialności banku. Taka postawa może stanowić istotne utrudnienie, zwłaszcza dla mniejszych firm i nowych podmiotów na rynku, które nie posiadają jeszcze wyrobionej pozycji negocjacyjnej ani silnej historii współpracy z instytucjami finansowymi.
Dla inwestora gwarancja bankowa to wygoda – często nie ma ograniczeń odpowiedzialności gwaranta, a wypłata środków może odbywać się na podstawie prostego oświadczenia. Z punktu widzenia beneficjenta to rozwiązanie "pewne jak gotówka". Jest też druga strona medalu – brak ograniczeń odpowiedzialności gwaranta sprawia, że uzyskanie wypłaty z takiej gwarancji jest szybkie i proste. Dlatego w sytuacji, kiedy firma wnosi zabezpieczenia na rzecz inwestora, zamawiającego – im bardziej restrykcyjna treść gwarancji, tym lepiej.
Gwarancje ubezpieczeniowe
W przypadku gwarancji ubezpieczeniowych, większość wzorów zawiera ograniczenia odpowiedzialności. Mogą się pojawić zapisy wyłączające odpowiedzialność za:
• kary umowne,
• odsetki,
• część roszczeń proporcjonalnie do zaawansowania prac.
Takie ograniczenia są nieakceptowalne przez największych zamawiających, ale w mniejszych przetargach mogą przejść niezauważone. W ostatnich latach obserwowaliśmy wiele przypadków, w których ograniczenia w treści gwarancji uchroniły naszych klientów przed bezpodstawną wypłatą środków.
Wniosek: Im bardziej restrykcyjna treść gwarancji, tym większe bezpieczeństwo dla firmy, która wnosi zabezpieczenie. Jeśli to Ty występujesz jako generalny wykonawca i wymagasz gwarancji od podwykonawcy – gwarancja bankowa może być dla Ciebie korzystna. Ale jeżeli to Ty musisz ją przedłożyć inwestorowi – warto rozważyć każdą opcję, również od strony formalnej. Ostatnie lata pokazały nam dobitnie, że im więcej ograniczeń i wymogów formalnych, tym więcej szans na uchronienie naszych klientów przed wypłatą z gwarancji, zwłaszcza w sytuacji nadużycia celu gwarancji czy wręcz próby wymuszenia.
Gwarancje bankowe a gwarancje ubezpieczeniowe
Nie ma jednej dobrej odpowiedzi na pytanie o to, co jest lepsze: gwarancja bankowa czy ubezpieczeniowa.
Wszystko zależy od:
• pozycji Twojej firmy na rynku,
• sytuacji finansowej,
• dostępności finansowania,
• rodzaju kontraktu.
Gwarancja ubezpieczeniowa to często lepsze rozwiązanie, jeśli:
• nie chcesz obciążać zdolności kredytowej w banku
• masz słabsze relacje z bankiem lub ograniczony limit kredytowy
• liczy się czas i chcesz uniknąć długiego procesu bankowego,
• zależy Ci na elastycznym podejściu ubezpieczyciela.
• działasz w branży o dużej liczbie kontraktów jednocześnie
Dodatkowe korzyści to:
• możliwość spłaty regresu w ratach,
• jasne, formalne procedury,
• brak blokowania limitów kredytowych.
